Yazı

Kişilik gelişiminde Anal-Kas Dönemi
Kişilik gelişiminde Anal-Kas Dönemi 

Pınar Kandemir

Çocuğun emeklemeye, ses ve hece tekrarları ile konuşmaya, yürümeye annenin memesinden kopmaysa başlaması ile kendini annenin bir uzantısı gibi görme eğilimi de ortadan kalkar.

Kendini ayrı olarak algılama eğilimi gelişir. Artık kelimeler ile konuşmaya, yürümeye, koşmaya, kendi kendine beslenmeye başlar, çevresine merakı artar.
Çocuğun boy ve kilosunda artışın ötesinde kas gelişiminin de oldukça aktif olduğu bu dönemde çocuk kendi isteği ile dışkısını ve küçük tuvaletini tutup bırakabildiğini fark eder. Bu tutma bırakma işlemi ona haz verdiğinden bu dönemin adı anal dönemdir. Bu çocuğun kendinin birey olarak farkına vardığı kendi kendini kontrol edebildiği ilk eylemdir. Bu açıdan kişilik gelişiminde özerklik kazanmanın temelleri atıldığından önemlidir.
Annenin dışkısını yapılması gereken yere yapmasını istemesi ile çocuk ilk disiplin ile karşılaşmış olur ve inatlaşır. Kendinin ayrı olduğunu, kendini kendisi kontrol edebileceğini ispat etme çabası ile kakasını tutabildiği kadar tutar ya da fırlatırcasına yapar. Anne baba çocuğu tuvaletini yapması konusunda kontrol etmeye çalışırken çocuk da onları tuvaletini tutarak, inatlaşarak kontrol etmeye çalışır.
Önemli olan ve kişilik gelişiminde kalıcı izler bırakacak olan şey anne babanın tuvalet eğitimindeki tutum ve davranışlarıdır. Çocuğun tuvaletini annenin istediği yere yapabilmesi, bu konuda desteklenmesi çevrede mutluluk yaratır. Çocuk artık toplumsallaşma sürecine girmiş olarak iyi, kötü, ayıp gibi kavramlarla karşı karşıya kalır. Anal dönemde anne babanın bazı tutumları, kişilik gelişiminde anal dönem saplantılarına yol açabilir. Çok katı baskıcı bir tuvalet eğitimi çocuğu saldırganlaştırabilir. Engellendiğini düşünerek evde yapmaması gereken yerlere tuvaletini yaparak kendi varlığını ortaya koyar. Eğer dışkı kötü karşılanır, annenin ya da babanın kakadan rahatsız oldukları yönünde surat ifadeleri, daha tam olarak dışkısını kontrol etmeyi başaramamış çocuğa, yanlış yere tuvaletini yaptığından dolayı kızma, çocukta utanç ve yanlış şeyler yaptığı düşüncesi ile suçluluk duyguları oluşturur. Özerk bir birey olması ketlenir. Yetişkinlikte anal dönem fiksasyonuna sahip bireylerde, aşırı utangaçlık, pek çok olay ve durumdan dolayı kendini suçlu hissetme, bağımlı bir birey olma, seçim yapmakta zorlanma, kuşkuculuk, aşırı titizlik ya da dağınıklık, obsesyonlardan temizlik, hijyen bağımlılığı, pis olmaktan şikayetçi olmama, israfçılık ya da aşırı tutumlu olma gibi zıt kutuplu durum ve davranışlara rastlanabilir. Yine dışkı kontrolüne anne babanın yaptığı aşırı tezahürat da çocuğun özerk bir birey olmasını engeller, bebeksi davranışların devamlılığına sebep olur.
Eğer anal dönem de anne baba çocuğun tuvalet alışkanlığı kazanma dönemi geldiğinde gerekli ortamı hazırlar, aşırı baskıdan ve tezahürattan kaçınıp, çocuğa kendini denetleyebileceğine ilişkin inançlarını ve bu konuda ona güvendiklerini gösterirlerse dönem sağlıklı bir şekilde atlatılır. Bağımsız, özerk hareket edebilen, canlı, kararlı, yaratıcı, duygu ve düşüncelerini ifade etmede başarılı, kendi kararlarını alma yetisine sahip bir birey için temel şartlar psikolojik olarak sağlanmış olur.
Pınar Kandemir- Psikolojik Danışman


2 Eylül 2010  23:33:24 - Okuma: (1622)  Yazdır




İstatistik