Yazı

AKP Yeni Bir Anayasa Yapamaz…
AKP Yeni Bir Anayasa Yapamaz… 

Yaşar Varış

Anayasa bir devletin temel yasasıdır. Devlet içindeki kurumların görev ve yetkilerini ve aralarındaki ilişkileri, devletin ve organlarının vatandaşlarla karşılıklı hak ve ödevlerini düzenler. Bu anlamı ile “Toplumsal bir sözleşmedir”.

Her devletin bir anayasası vardır.
Bu anayasalar devletin üç görevini üstlenen Yasama, Yürütme ve Yargıyı, bunların görev ve yetkilerini düzenler.
Yasama; kanunları yapmak, ve yürütmeyi denetlemek görevini, Yürütme ise yasama organının çıkardığı kanunlara göre kamu hizmetini yürütmekle görevlidir. Yargı organı ise; kanunların uygulanmasından doğan uyuşmazlıklarda son sözü söyleme yetkisi ile donatılmıştır.
Bu üç organın birbirleri ile olan ilişkileri devletin şeklini belirler.
Burada bu üç organ tek elde, örneğin mecliste veya bir kişide toplanırsa “Kuvvetler birliğinden” söz edilir. Bu durumda demokrasiden söz etmek mümkün değildir.
Yasam, yürütme ve yargı birbirinden bağımsız, güçler dengesi halinde çalışır ise bu sefer “Kuvvetler ayrılığı “ söz konusu olur.
Türkiye Cumhuriyeti anayasa tarihi incelendiğinde 1924 anayasası kuvvetler birliği, 1961 ve 1982 anayasaları ise kuvvetler ayrılığı kuralını benimsemiş anayasalardır.
Her anayasa yapılırken mutlaka bir “KURUCU İRADAYE” ihtiyaç vardır. Her önüne gelen veya mecliste sayısal geçici olarak sayısal çoğunluğu ele geçiren bir parti yeni bir anayasa yapamaz. Meclisteki milletvekili çoğunluğu kurucu irade değildir. Bu kişileri seçerken insanlar o partiye “sen git, yeni bir anayasa yap” diye oy vermemişlerdir. Mevcut anayasa ve kanunlar çerçevesinde ülkeyi yönet diye oy vermişlerdir. Nitekim seçilen her milletvekili bu nedenle daha meclisin ilk oturumunda bu nedenle anayasaya bağlı kalacaklarına dair namus ve şerefi üzerine yemin etmektedirler.
Meclisin ortaya koyduğu irade belli bir dönem için” seçilen irade” olarak kabul edilir. Seçilen irade yeni bir anayasa yapamaz. Olsa olsa mevcut anayasada gösterilen usullere bağlı kalarak bazı değişiklikler yapabilir.
Bu anayasa hukuku bilgilerini hatırladıktan sonra son günlerde AKP hükümetinin yeni bir sivil anayasa yapma söylemiyle ortaya koyduğu çalışmalara değinelim.
Bir kere yukarıda belirttiğim gibi şu anda yeni bir anayasa yapma konusunda “KURUCU BİR İRADE” mevcut değildir.
AKP meclis çoğunluğu seçilmiş, geçici bir iradedir. Belki de gelecek seçimlerde bu meclis aritmetiği çok farklı bir şekilde oluşacaktır. Bu nedenle bu meclisin yeni bir anayasa yapma hakkı yoktur.
İkincisi; AKP, parti olarak hakkında açılan kapatma davasından ağır yara alarak kurtulmuştur. Parti, “LAİKLİK DIŞI EYLEMLERİN ODAĞI OLDUĞU” gerekçesi ile kapatılması için açılan dava mahkum olmuştur. Yani anayasamızın temel ilkesi olan Laiklik ilkesine uymadığı gibi, laiklik dışı eylemlerin odağı olduğu konusunda anayasa mahkemesinde oy birliği ile mahkûm edilmiştir.
Bu sabıka AKP nin yakasında dururken bu partinin ülkenin geleceğine şekil verecek yeni bir anayasa yapmaya kalkması düşünülemez bile.
Bazı okuyucularımızın aklına hemen şu soru gelebilir.”Pek iyi. Bu anayasalar hiç değiştirilemezler mi?
Elbette değiştirilirler. Ama arkasında yukarıda belirttiğim gibi kuvvetli bir “Kurucu İradenin” olması koşulu ile değiştirile birler.
Bu nasıl olur?
Ya bir devrim sonrası oluşacak kurucu irade ile.
Ya da mecliste bulunan tüm siyasi partilerin, toplumun geniş kesimlerini temsil eden sivil toplum örgütleri ve üniversitelerin katıldığı ve bir kurucu meclis gibi çalışacak bir anayasa komisyonun hazırlayacağı, herkesin üzerinde uzlaştığı, halkın büyük çoğunluğunun kabul ettiği yeni bir anayasa hazırlanabilir. Bu yeni bir “Kurucu irade” sayılır. Bu şekilde yeni bir anayasa hazırlanıp uygulamaya konabilir.
Buna kimsenin sesi çıkmaz.
Ama AKP, kendi anayasasını hazırlayıp, “arkadaş gelin buna destek verin, yoksa ben mecliste çoğunluğum var, yoksa ben tek başına bunu meclisten çıkartırım, olmazsa halkoyuna giderin” derse bu anaysa ile ülkeyi yönetemez.
Çünkü yukarıda sözünü ettiğim gibi anaysalar, toplumsal bir sözleşmedir. Toplumun sosyal, kültürel ve sosyoekonomik yapısına uygun olursa iyi, işleyen bir anayasa olur. Aksi halde yeni problemlere açık olur. 24.03.2010

27 Mart 2010  10:11:15 - Okuma: (558)  Yazdır




Haftanın Hit Haberleri

İstatistik