Yazı

Sevgili günlük;
Sevgili günlük; 

Ali Can

Bugün, boşa geçirdiğim koskoca bir ömrün en şanslı anlarını yaşadım. Anlamsız ömrümün, en tatlı tesadüfüydü de diyebilirim aslında. Beni bu eve yıllar sonra çeken neydi? Bilmiyorum.

Dün gece rüyamda dedemi gördüm. Gülümseyerek bana bakıyordu. Çok uzaktı ama ben onun soluk alışını duyuyordum sanki… Yıllar sonra beni bu eve çeken de dün geceki rüya olsa gerek.
Tavanarasında  dedeme ait bazı özel eşyalar buldum. Bu, benim için onunla yeniden tanışma fırsatıydı…Onu yakından tanıma fırsatı… İnan bana sevgili günlük, o kadar mutluyum ki, artık ölebilirim…
Leslie…
Leslie tarafından tavanarasında bulunan eski bir sandık, dedesi Frank’ın yaklaşık yüz yıllık hikayesini de ortaya çıkarmıştı.
19 Ağustos 1884’te Chambersburg da doğan Frank’ın hikayesi 1906-1913 yılları arasında ABD Donanması’nda görev almasıyla başlar. Bu süre zarfında onlarca ülkeye giden Frank her limandan, ailesine sayısız kartpostal gönderir. Bu kartpostallar ve mektuplar, yazılmasından yaklaşık yüz yıl sonra torunu Leslie tarafından tesadüfen ortaya çıkarılmıştır.
İzmir,
24 Ocak 1909
Sevgili Baba, Akdeniz geceleri cam gibi ve pürüzsüzdür. Bir süre daha burada kalacağız ve Türk deniz subaylarını getirmek için başka bir limana gideceğiz. FRANK…

 Frank’ın,  ailesine  İzmir’den gönderdiği bazı kartpostallardan Efes örnekleri…Kendi el yazısı ile ve duygu yüklü…
 
1826 yılında, Dünyada daha sonra binlerce kartpostalın oluşmasına sebep olacak ilk fotoğraf çekilmişti. Ancak bu yıllarda tabiatı ile “fotoğraf” sözü de bilinmiyordu, bu ilk baskıya “héliogravure” adı verilmişti. Kartpostallara gelince onların ortaya çıkışı da ilk olarak 1865 yılında Avusturya’da Posta Müdürü Heinrich von Stephan tarafından yapılan bir öneriye dayanmaktadır. Kabul gören bu öneriye göre özellikle Avrupa’daki savaşlarda çabuk, kısa ve öz haberleşme imkânı tanıyan bir iletişim aracı ortaya çıkmıştı. Sonuçta 1869 yılında ilk kartlar postaya verildi. 1870 yılında ise editör ve matbaacı Augustin Schwarz tarafından bir kart üzerine basılan asker resmi, ilk resimli kartpostal olarak tarihteki yerini aldı. 1878 yılında ise, Paris’te düzenlenen Uluslararası Posta Konferansı, resimli kartpostalları posta değerli belge olarak kabul etti. Bu tarih, resimli posta kartlarının “resmiyet” kazandığı ilk yıl olarak kabul edilmektedir. Söz konusu belgelerin bir yüzünde adres yazılması için satırlar çizilir diğer yüzünde de resim yer alırdı. İzmir, insanlarının ticari ufku açık bir kenttir. Bu nedenle altın kartpostal çağının bütün nimetlerinden faydalanmayı da iyi bilmiştir. Kartpostalları yayımlayan kişiler ve kurumlar arasında para simsarları, dönemin döviz bürosu sahipleri, ticari temsilciler yanında büyük mağazalar da bulunmaktaydı. Bunlar arasında Kordon’da, Local Forbes’de (daha sonraları Local Hönischer olarak anıldı) yer alan J. Molko önemli bir yer tutmaktadır. Ayrıca İzmir modasında etkin mağazalardan Au Bon Marché kendisinin editör olarak görüldüğü bir seri kart basmıştır. Bu mağaza, resmi adı Sultaniye Caddesi olan, Frenk Caddesi üzerinde batı kesiminde yer alan iki katlı dar uzun bir yapı olup, giyim kuşam yanında, büro  eşyaları da satmakta idi. Editör  olarak görülen Back de aynı tür bir mağaza idi ve Frenk Sokağı üzerinde Aya Fotini Meydanı’na cepheli, dar ve uzunlamasına üç katlı, Credit Lyonnais bitişiğinde yer alan bir yapı idi. Arka cephesi de Balık Pazarı Sokağı’na açılmaktaydı. Maison Homère yine editörlük yapan bir kurumdu ve Sultaniye (Frenk) Caddesine cepheli Thénékides Pasajı’nda (Ferhane) yer almaktaydı. Daha sonraları M. G. Papadopoulos & Cie adını alıp Local Minghetti’de büyük bir konfeksiyon mağazası olarak faaliyetini devam ettirdi. Aynı pasaj içinde Avusturya Postahanesi bulunuyordu, bitişiğinde yer alan Negro Ponti Pasajı’nda da Avusturya-Macaristan Konsolosluğu yer almaktaydı.
Kısaca, İzmir ve çevresi  bu yıllarda gelişen bu dünya sisteminden geri kalmamış, kentte yaşayan fotoğrafçıların aldığı görüntülerden kopyalar alarak yoğun olarak  kartpostal basımına girmiştir.
 
Artemis Tapınağı’ndan genel görünüm
 
Selçuk’ta Yunan İşgal Yılları (öldürülen insanlar görülmektedir)
 
Selçuk’ta deve/devecilik
 Kartpostallar: ALİ CAN Koleksiyonu


25 Mart 2010  23:43:53 - Okuma: (815)  Yazdır




İstatistik