Yazı

Ayaslug’da Türk izi
Ayaslug’da Türk izi 

Ali Can

“Ben, Loulloudis’in oğlu Ephesoslu Mikhael Ephesos. Şehrimiz dün, Sasa’nın kumandası altındaki savaşçılar tarafından istila edildi.” Mikhael Ephesos, 25 Ekim 1304-Girit

 
“…Bilhassa muhtelif vilayetleri istila etmiş ve kendileri de Moğollar tarafından tazyik edilmiş olan Türkler, Romalıları sıkıştırıyorlardı.”
N. Gregoras I

Küçük Asya’daki eyaletler zayıf düştü. Halbuki Türkler daha cüretkar oldular ve hiç kimsenin müdafaa etmediği, tamamıyla terk edilmiş memleketleri istila ettiler. Bu yüzden Menderes Sahası da yalnız çok uzak mıntıkalarda sakin olan gözüpek savaşçılardan değil, bizzat keşişlerden de boşaltıldı. Bu suretle Menderes yavaş yavaş ıssızlaştı. Halk, Türklerin hücumları sırasında daha da içerilere çekildi. Bütün Avala, Neokastra, Kayster, Magedon, Ephesos ve bütün bu çok meşhur Karia havalisi düşmanların eline geçti.”
Pachmymeres I
Çağdaş olan Bizans kaynaklarında çok olumlu bir izlenim bırakmadığı anlaşılan olay, Efes ve çevresinin Türkler tarafından fethedilmesidir.

13. yüzyılın ikinci yarısında Anadolu Selçuklu Sultanlığı üzerindeki Moğol baskısı gittikçe artmaya başlamış fakat, buna karşılık “uc”larda yaşayan Türkmenler oldukça bağımsız hareket ederek Bizans topraklarına karşı yeniden saldırıya geçmişlerdi. Anadolu Selçuklu Devleti çöküntüye doğru giderken; uclar yeni katılımlarla giderek güçleniyordu.
Aslında Türklerin Efes ve havalisine ilk gelişleri 13. yüzyıldan çok daha eskiye dayanmaktadır.
Malazgirt Savaşı’ndan(1071) sekiz-on yıl sonra İzmir, Ephesos ve Batı Anadolu’da ilk Türk yerleşmelerine tanık oluyoruz. Nitekim genç yaşta Anadolu’da tutsak edilen ve uzun süre Bizans sarayında yaşayan Çaka Bey, 1081 yılında İzmir tarafına kaçarak bu bölgeye yeni gelmiş Türkleri toparlamış ve bir kıyı beyliği kurmayı başarmıştır.Aşağı yukarı aynı tarihlerde Ephesos ve çevresinde de Tanrıvermiş Beyliği adıyla küçük bir Türk egemenlik bölgesi bulunduğu bilinmektedir. Ancak, I. Haçlı Seferi’nden sonra (1096) harekete geçen Bizans İmparatoru Alexis Kommen, bölgeyi geri almıştır. bu durum 13. yüzyılın ikinci yarısına kadar devam etmiştir. 13. yüzyılın ikinci yarısında, evlad-ı fatihan Türk Akıncıları, Ephesos önlerine bir kez daha gelmişti. Bu, Türklerin son gelişleriydi…
Bu büyük bir yıkımdı. Düşman, önüne ne çıkarsa yok ediyordu. Sasa’nın kumandası altındakiler ölüm saçıyordu.”
Sp. Lambros-E.M.E.

Bizans İmparatoru 8. Mihael’in 1269-1287 yılları arasında Batı Anadolu’yu kurtarmak için giriştiği seferler hiçbir sonuç vermedi. 1280-1282 yıllarında Salpakis adı verilen Emir Menteşe kumandasındaki Türk kuvvetleri, Batı Anadolu’daki Bizans topraklarının tamamına yakın bir kısmını Türk egemenliğine almışlardı.
Bizans çaresizdi. Şehir ve kasabalar kendi yazgılarıyla baş başa bırakılmıştı. Bu dönemde İmparator 2. Andronikos tekrar Avrupa’dan yardım istemeye karar verdi.
Avrupa’daki savaşların bitmesiyle “boşa çıkan” Katalanlar, Bizans tarafından son çare olarak görüldü. Katalanların paraları peşin ödendi ve Katalan birlikleri Bizans müdafaası için tam techizat Türklerin karşısına çıktılar. Para için Anadolu topraklarına gelen Katalan birlikleri Türklerle savaşmanın “faturasının ağır olacağını” anlayınca, kolay yolu seçerek Bizans’ın elindeki son kentleri de yağmaladılar. Bizans’ın son umudu da hayal kırıklığına dönüşmüştü.
Artık Türklerin önünde duracak hiçbir güç yoktu. Menteşe Bey’in damadı Emir Sasa Bey 24 Ekim 1304’te Ephesos /Hagia Theologos ve çevresini fethetti.

Bölge nasıl Ayaslug oldu? Devam edecek…



4 Aralık 2009  18:44:48 - Okuma: (1903)  Yazdır




Haftanın Hit Haberleri

İstatistik