Yazı

Yeni, demokratik bir anayasa…
Yeni, demokratik bir anayasa… 

Yaşar Varış

AKP ve yandaşı bazı çevreler seçimlerden önce başlattıkları “yeni bir anayasa“ söylemini yeniden dillendirmeye başladılar.

Anlaşılan ve söylenenler gösteriyor ki, AKP, neredeyse değişmedik yanı kalmayan bu anayasayı da beğenmiyor, özellikle yargı ile ilgili, özellikle yüksek yargı organlarının (Anayasa mahkemesi, Danıştay gibi) bu günkü yapısından pek hoşnut değil.
Devletin laik, demokratik, sosyal devlet yapısını ve yargıyı kendi isteğine göre yeniden düzenleyip hesap vermekten kaçacak; devleti daha keyfi bir şekilde yöneteceği bir model geliştirmeye çalışıyor.
Bu mümkün müdür? Mecliste çoğunluğu sağlasa bile bu tür bir değişiklik mevcut anayasamıza ve yasalarımıza göre yapılabilir mi?
Bana göre yapamaz.
 Öncelikle şunu söylememiz gerekir ki; Anayasalar adından da anlaşılacağı gibi devletin işleyişini sağlayan en temel yasalardır. Hazırlanacak anayasalar toplumun sosyal, ekonomik, kültürel yapısına uygun, evrensel kuralları da içinde barındıran bir anayasa olmalıdır.
Her isteyen kendi ve partisinin çıkarlarına uygun bir anayasa hazırlayamaz. Hazırlanan anayasa ne kadar ileri hükümler içerse veya ne kadar tutucu hükümler içerse bile; toplumun yapısı ile çelişiyor, insanların beklentilerine yanıt vermiyorsa, bütünleşen dünya ile evrensel temel hak ve özgürlükleri içermiyorsa işleyen iyi bir anayasa olmaz.
Anayasa hukukçuları anayasaların yapılışı konusundaki usulleri şöyle anlatırlar.
Birincisi Otoriter usuldür. Bu usulde anayasa siyasi iktidarı elinde bulunduran kişi ve zümre kendi istediği şekilde anayasayı hazırlar. Bunu ilan eder. Ben yaptım oldu der. İhtilallar sonrası iktidarı ele geçiren diktatörlerin, padişah veya kralların yaptıkları budur.
İkinci usul ise Demokratik usullerdir. Bu usulde anayasaların yapılmasında halka aktif bir rol verilir. Bu da üç şekilde olur.
 
a-Kurucu plebisit: Burada hazırlanan anaysa konusunda halka bir şey sorulmaz. Anayasa hazırlanır. Halka kabul ediyor musun-etmiyor musun diye sorulur. Halk evet veya hayır oyu kullanır. Bu yöntem en az demokratik bir yöntemdir.
b-Kurucu meclis: Bu daha demokratik bir yöntemdir. Halk sadece anayasa yapmakla görevli bir meclis seçer. Bu kurucu bir meclistir. Anayasayı bu meclis yapar. Anayasa hazırlanıncaya kadar ülkeyi de yönetir. Sonunda hazırlanan anaysa halka sunulmaz. Hazırlandığı şekilde yürürlüğe girer.
c-Üçüncü demokratik yöntem de kurucu referandum yöntemidir. Burada da bir kurucu meclis vardır. Bu meclis anayasayı hazırlar, kendi içinde oylamalarını yapar. Daha sonra hazırladıkları anayasayı bir kez de halkın onamasına sunar.
 
En demokratik yöntem budur. Çünkü burada halk hem anayasayı hazırlayacak olanları seçer. Daha sonra da seçtiği kişilerin istedikleri doğrultuda bir anayasa hazırlayıp hazırlamadıklarını denetler.
Şimdi bu tarihsel ve bilimsel anayasa hazırlama yöntemlerini hatırladıktan sonra mevcut AKP ağırlıklı bir meclisin ülke yararına, mevcut anayasanın değiştirilemeyecek ilk üç maddesine uygun bir anayasa hazırlayacağını düşünmek mümkün müdür?
Hele hale Anayasa mahkemesinde “ anayasanın değiştirilemez ilkesi olan Laiklik karşıtı eylemlerin odağı olmaktan hüküm giymiş, resmen sabıkalı” bir partinin anayasa yapması ne denli doğru olur bilemiyorum.
Mevcut 1982 anayasası gerçekten antidemokratik bir anayasadır. Bu anayasa 12 Eylül darbesi sonrası halka dayatılmış bir anayasadır. Ülkenin önünü tıkamıştır. Halka güvenmeyen, onu şüpheli gözü ile bakan bir anlayışla hazırlanmıştır.
Ama AKP ağırlıklı bir meclisin hazırlayacağı anayasa inanın bu anayasayı aratacak bir anayasa olacaktır.
Bir anayasa hazırlanacaksa; halkın büyük çoğunluğunun temsilcilerinin, sivil toplum örgütlerinin, üniversitelerin, tüm siyasi parti temsilcilerinin, anayasal kuruluşların katılacağı, yeni, demokratik, çağdaş hükümleri içeren, insan hak ve özgürlüklerini güvence altına alacak, uzun süre kamuoyunda tartışıldıktan sonra halk çoğunluğunca kabul edilen bir anayasa hazırlanmalıdır.
         Ve bu tartışma bu şekilde bitirilmelidir. 13.05.2009

13 Mayıs 2009  21:36:23 - Okuma: (509)  Yazdır




Haftanın Hit Haberleri

İstatistik