Yazı

Mariotte Denizaltısı
Mariotte Denizaltısı 

Asil S. Tunçer

“Diş Fırçası”

2 Şubat 1911’de yapımına başlandı ve 5 Şubat 1913’de Cherbourg tersanelerinde inşası tamamlandı. Kaptanı LV FABRE. Denizaltının adı 1620'de Dijon'da doğan Fransız fizikçi Edmée MARIOTTE'dan alınmıştır.
 
27 Temmuz 1915’de Çanakkale’de denizaltı ağlarına takıldıktan sonra Çimenlik Kalesi’nden açılan Türk topçusu ateşi tarafından batırıldı. Tüm mürettebat kurtuldu ve esir alınarak savaş sonuna kadar tutuldu. 5 Aralık 1919'daki Fransız Resmi gazetesinde kaybı açıklandı. Uzun yıllar Çimenlik Kalesinin yakınlarında karada kalmış, daha sonra sökülmüş ve bir kısmı da Nara'da askeri bölge içerisinde bir iskelenin altına temel olmuştur.
 
Yapılan araştırmalarda söz konusu Batık, geliştirilmiş sonar ve yandan tarama sistemleri sayesinde Nara Burnu’nda bir deniz üssünün çok yakınında bulundu. İskelenin altındaki enkazın incelenebilmesi amacıyla üzerindeki beton kaldırılmış ve enkaza ulaşıldı. Öncelikle İngilizlerin sertleştirilmiş çelik denizaltılarına benzememesinden dolayı Fransız denizaltısı olduğu yönünde değerlendirilmiş ve doğrulayıcı bilgilere ulaşılmıştır.
 
Vakıaya ilişkin Osmanlı Arşivlerinden bir belge ve çözümlemesi:  
Umur-ı Siyasiye Müdüriyet-i Umumiyesi ifadesiyle şeref-mevrûd fî 22 Teşrîn-i Evvel sene 331 ve 73287/1991 numaralı tezkire-i devletleri cevabıdır:
“Amerika Sefareti takririnde zikrolunan ve Mariotte Tahtelbahiri mürettebatından bulunan Morris Wery nam şahısla Dördüncü Wolister Alayı'na mensup T. Walsh nam İngiliz neferinin Afyonkarahisar Üsera Garnizonluğu'nda bulunduğu lede't-tahkik anlaşılmış olduğu ma‘rûzdur. Ol bâbda emr u ferman hazret-i men lehü'l-emrindir”.
 
Büyüklüğü ve uzunluğu sebebiyle “Diş Fırçası” da denilen MARIOTTE denizaltısının özellikleri:
Ağırlık:          532 ton yüzeyde, 628 ton su altında;
Silahlar:        4 tane 45cmlik torpido tüpü, 2 drop collars;
Hız:              14 knot yüzey, 11 knot sualtı;
Mürettebat:   29
Tip:              Uzun mesafe denizaltısı
Motorlar:       2 tane 420cvlik dizel motor, 2 tane 500cvlik Breguet elektrik motoru.
 
Bilindiği gibi Çanakkale’de deniz gücü eksikliğimizi binlerce Mehmetçik kanıyla telafi etti. Özellikle bir tane bile denizaltına sahip olmayışımızın acısını milletçe çok çektik. Müttefiklere ait son düşman denizaltısı, İngiliz Hükümeti’nin 02 Ocak 1916 tarihli “geri dönün” emriyle sularımızı terk etti.
 
Ezineli Yahya, Bigalı Mehmet, Havranlı Seyit, Müstecip Onbaşı, Binbaşı Mahmut Sabri, Yarbay Mustafa Kemal, Cevat Paşa ve daha nice kahraman ecdadımız; bizler esareti yaşamayalım diye can verdiler, kanlarını döktüler…
 
Biz torunlar ise “Çanakkale Geçilmez”i tarihe yazan 100lerce gazi topumuz gibi Yavuz’u, Nusrat’ı söktük, hurdacılara sattık.

18 Mart 2009  12:53:47 - Okuma: (616)  Yazdır




Haftanın Hit Haberleri

İstatistik