Yazı

Ahıska Türkleri–3
Ahıska Türkleri–3 

Asil S. Tunçer

Ahıska Türkleri–3

Gürcistan
         Gürcistan'da 3,8 milyon Gürcü, 437 bin Ermeni, 341 bin Rus, 307 bin Türk, 164 bin Oset, 95 bin Abaza, 24 bin Yahudi yaşamaktadır. (Yaklaşık 1,9 milyon (%33) diğer kökenlerden).
         Gürcüce genelde özgün bir yapıdadır. Gürcüler eski ve parlak kültürleri ile öğünürler. Bölgenin en eski halkıdır. IV. ve V.yy.da yazıları vardı. V.yy.da Hıristiyanlığı kabul ettiler (Ortodoks).
         Osmanlı İmparatorluğu, 1744'te İran (Nadir Şah), 1783'te Rus egemenliklerinin başlangıç tarihleridir. 1877–1878 Rus-Türk Savaşı’ndan sonra Batum, Poti limanları ile Kars ve Ardahan Gürcistan topraklarına katıldı. 1921'de Kars ve Ardahan geri alındı. 1918'de bağımsızlığı ilan eden Gürcistan 25 Şubat 1921'de SSCB'ne katıldı. Son olarak 9 Nisan 1991'de bağımsızlığını ilan etti.
 
Abhazya
         Yüzölçümü 8.600 km2, nüfusu 538.000. Büyük çoğunluğu Müslüman'dır. Kafkasya'nın en eski halklarından birisidir. Nüfusun 105 bini Abaza kalan Rus ve çoğunluğu Gürcü'dür. Abhazya Cumhuriyeti kurulduktan (1921) bir süre sonra yapılan nüfus sayında (1926) Abazalar genel nüfusun %30'unu teşkil ediyorlardı. Abhazya'da 1939'da, 240 bin Gürcü, 93 bin Abhaz, 76 bin Ermeni, 74 bin Rus yaşıyordu.
         Abhazya 1425'te bağımsızlığını kazandı, 1810'da Ruslar tarafından işgal edildi, 1864'te yöneticiler (Gürcü asıllı) iktidarı terk ettiler, 1866'da özerkliklerini kaybettiler, aynı tarihte 12 bin kadar Abaza Türkiye'ye göç etti, bunların bir kısmı Ermenistan'a yerleştirildi. Ancak bunlar da tekrar Türkiye içine göçtüler. Stalin zamanında halkın bir bölümü Gürcüleştirildi.
         SSCB'nin çökmesi ve Gürcistan'ın bağımsızlığını kazanmasından sonra Ab(h)azalar'da bağımsızlıklarını ilan etti (1992). Rusların destekledikleri ayaklanmaya Gürcüler müdahale ettiler ve önceki siyasi durumun devamını sağladılar.
Ab(h)azalar, antropolojik bakımdan diğer Kafkas boylarından farklıdır. Yunanlılar, Romalılar, İskitler, Gotlar, Araplar, İranlılar, Selçuklular ve Osmanlıların işgaline uğramış ve çok karışmışlardır.
 
Güney Osetya
         Yüzölçümü 3.900 km2, nüfus 99.000. Kuzey Kafkasya'yı Güney Kafkasya ile irtibat sağlayan en önemli geçit yeri üzerindeki Osetya Ruslar tarafından ikiye ayrıldı ve güney Osetya Gürcistan'a bağlandı. 1992 yılında da Gürcistan'a bağlı özerk bir cumhuriyet oldu.
         Gürcistan'ın azınlık muamelesi yapması üzerine ayaklandılar. Rusya ve Kuzey Osetya'dan yardım aldılar. Gergin durum devam ediyor (1998).
 
Acaristan
         Yüzölçümü 3.000 km2, nüfus 382.000. Büyük çoğunluğu Müslüman’dır. Karadeniz kıyısında Türk hududuna bitişik bölgede yaşamaktadırlar. Acarlar Müslüman Gürcülerle birlikte özerklik istiyorlar. Buna rağmen bugüne kadar fiili bir ayrılıkçı hareket görülmemiştir. Merkez bölgesi Batum'dur. Birçok yerli ve yabancı kaynak Acaraların Türk asıllı olduklarını söylemektedir. Bölgede Türk, Rus, Gürcü, Ermeni ve Rumlar da yaşamaktadır.          Bölge 1878'de Ruslara bırakıldı, 1918'de bir süre tekrar Türk egemenliğine geçti, 1921'de Ruslara geri verildi ve Türkiye'nin isteği ile Gürcistan Cumhuriyetine bağlı özerk bir cumhuriyet oldu.
         Bugün Sovyetlerden geri kalan coğrafyada toplam Ermeni Sayısı 5.500.000 civarındadır. Bunun Ermenistan’da yaşayan kısmı 3.500.000 dür. Gürcistan’da yaşayan halkın % 65-70’i Müslüman olup toplam nüfus içinde Müslüman ve Türkler etkili bir sayıyı tekil etmektedirler.
         Güney Osetya ile Gürcistan arasında ateşkes sağlandıktan sonra (1992 ortaları), Abhazya'da şiddet hareketleri başladı. Abhazların çoğu Müslüman’dır. 1920'den bu yana bağımsız olmaya (Gürcülerden) çalışıyorlar.
         1989'da nüfusun %18'i Abhaz, %4'ü Gürcü idi. 1992'de Abhazya Meclisi, Cumhuriyeti ve egemenliği ilan etti. Ağustos 1992'de çalışmalar başladı. Abhazya'ya Rus desteği Rusya ile Gürcistan arasındaki ilişkilerin bozulmasına sebep oldu. Eylül sonunda bütün Gürcü kuvvetleri çekildi. Anlaşmazlık devam ediyor Abhazlar tam bağımsızlık isterken Gürcüler Gürcistan'ın toprak bütünlüğünü savunuyorlar. Abhazlar savaş esnasında Abhazya'yı etnik olarak arındırdılar. Gürcü ve Ruslardan oluşan 250 binden fazla insan Abhazya'dan çekilmek zorunda kaldılar. Ruslar başlangıçta Abhazları destekledi, sonra desteklerini geri çektiler.
         Göçmenlerin geri dönüşü ve ateşkes ile ilgili anlaşma imzalanmakla birlikte yürürlüğe konamadı. 2500 Rus askeri Haziran 1994'de Gürcistan-Abhazya sınır bölgesine yerleştirildi.
         Temmuz 1995'te Abhazlar ayrılanların geri dönüşlerine izin vermeyeceklerini ilan ettiler. Temmuz 1997'de Cenevre'de yapılan görüşmeler de sonuç vermemiştir. Abhazya, Gürcistan ile eşit statü istemektedir.


30 Nisan 2007  01:47:20 - Okuma: (1108)  Yazdır




Haftanın Hit Haberleri

İstatistik