Yazı

Nordfolk Gerçeği–3
Nordfolk Gerçeği–3 

Asil S. Tunçer

Hurafe ile Hakikatin Harbi

Osmanlı Kuvvetlerine esir düşen 5. Norfolk Taburu'ndan 16 yaşındaki Er George Harwell 23 Ağustos 1915'de yaralarından dolayı öldü. Ölümü, Harbiye ve Hariciye Nezareti arasındaki yazışmalar sonrasında İngiliz Harbiye Nezareti'ne bildirildi.

Bâb‑ı Ali
Hariciye Nezareti
Umûr‑ı Siyasiye Müdüriyet‑i Umumiyesi
Kayıt Numarası: 998–999
Özet: İngiliz esirlerine ait haber kâğıtları
Harbiye Nezareti’ne
Çanakkale savaş alanında yaralı olarak esir edilip 3. Kolordu Kuzey Grubu Ağır Yaralı Hastanesi'nde tedavi altındayken vefat eden Avustralyalı Frederick Pret oğlu Charles Pret'e ve 23 Ağustos sene 1915 tarihinde Anafarta'da vefat eden 5. Norfolk Alayı'nın 1. Taburu'nun 2. Bölüğü erlerinden Hatwill'e ait olan ve İngiltere Harbiye Nezareti’ne gönderilmek üzere, Muamelât‑ı Zatiye Müdüriyeti İstihbarat Kalemi ifadesiyle gelen 10 Ekim 1915 tarihli ve 1536 ve 1579 numaralı yazınızla gönderilen iki adet ihbarname; 14 Ekim 1915 tarihli ve 1857 numaralı yazının içeriğine uygun olarak düzenlenip tamamlanmak üzere iade edildi, efendim.
16 Ekim 1915
Harwell, Haydarpaşa'daki İngiliz Mezarlığı'nda yatmaktadır.
 
Her ne kadar başlangıçta kayıp sayısı 16 subay 250 kişi dense de aradan geçen zaman içerisinde yaralıların iyileşmesi, az sayıda esir düşenlerden haber alınmasıyla 12 Ağustos harekâtında Norfolk Taburu'ndan ölenlerin sayısı 14 subay, 142 erdir.10 Bunların da sadece 1 subay ve 16 eri Sandringham Malikânesi çalışanlarıdır. Yani bırakın taburu ya da bölüğü, bir takım bile değil!
 
Savaşın bitiminden birkaç yıl sonra 1919 yılı baharında İngiliz Mezarlıklar Komitesi'nden bir heyet Anafartalar Ovası'na geldi. 12 Ağustos harekâtının olduğu bölgede 163. Tugay'a mensup 180 askerin cesedini asıl çatışmaların yaşandığı çiftliğin etrafında buldu. Bunlardan sadece ikisinin kimliklerini teşhis edebildi. Bu askerlerden 122'si Norfolk Taburu'na, geri kalanlar Hampshire, Suffolk ve 2/4 Cheshires Taburu'na aittiler.
 
Suvla Koyu ve Tuz Gölü’nün kuzeyinde, Kireçtepe eteklerinde bulunan mezarlık adını, yakınlarında akan ve Tuzla Gölü’ne dökülen Azmak Dere’den alır.  Mezarlığın bulunduğu bölge ve yakınındaki Hill 10, 9. İngiliz Kolordusu tarafından 6 Ağustosta Suvla’dan yapılan çıkarmanın ardından Anafartalar’da gerçekleşen çarpışmalara sahne olmuştur. Kireçtepe ve doğusundaki tepelerin ele geçirilmesi için gerçekleşen ataklarda ölenlerin çoğu bu mezarlıkta yatmaktadır.
 
Mezarlıkta 1.074 müttefik askeri yatmakta olup mezarlığın yapımına mütarekeden sonra başlanmış ve bölgede savaş sırasında izole edilerek kurulan birçok mezarlığın ve tekli mezarın taşınmasıyla bugünkü haline gelmiştir. Mezarlıkta 12 Ağustos 1915’te bölgede ölen, Norfolk Alayı’nın 1. ve 5. Taburlarına (Sandringham Taburları) mensup askerlerin de mezarları vardır. Ayrıca Kanada kökenli askerlerden oluşan Newfoundland Birliği için mezarlığa özel anıt taşlar dikilmiştir.
 
Çanakkale-Gelibolu’da hurafeler yoktur; sadece gerçekler vardır: Türk Ulusu’nun haklı var olma mücadelesi ve vatan savunması; kısaca onurlu savaşı vardır.
 
Ve bu savaştan hep gururla bahsedilecektir. 


12 Mayıs 2008  11:25:32 - Okuma: (935)  Yazdır




İstatistik