Yazı

(Bilinmeyen) Gelibolu–3
(Bilinmeyen) Gelibolu–3 

Asil S. Tunçer

Sivritepe ve Mestantepe

21 ve 22 Ağustos 1915 günlerinde yapılan II. Anafartalar Savaşı’ndaki büyük başarıyı hazırlayan önemli çarpışmalardan biri de şüphesiz bu cephenin kuzey yanını koruyan ve 6–8 Ağustos günlerinde Kireçtepe’de cereyan eden büyük çarpışmalardan söz etmek lazım gelir. Hatta bu savaşı görüntüleyen mermi hartuçlarından yapılmış anıt önünde çekilmiş resmiyle Mustafa Kemal, adeta zihinlere kazınmıştır. Bu savaşı Ulu Önder, 2 tugay düşmana karşı sadece ve sadece emrindeki 2 tabur askeriyle kazanmıştır. 6–7 Ağustos günlerinde Anafartalar Limanı’na çıkartma yapan işte o işgal kuvvetleri giriştikleri bir dizi saldırılarda tattıkları acı yenilgiler sonrası 20 Aralık’ta yine aynı Liman’dan bölgeyi terk etmişlerdir.
 
I. Anafartalar Savaşı sonunda durum değerlendirmesi yapan Mustafa Kemal şöyle demiştir: “Gerçekte, düşmanın bir kolordusunu zayıf bir tümenimle Kireçtepe-Azmak arasında yenmiş, Tuzla Gölü’ne kadar takip ederek orada tespit etmiştim”.
 
Mustafa Kemal’in Anafartalar Grup Komutanlığına getirilmesini Liman Von Sanders özellikle istemişti. Yeni takviye birliklerle güçlendirilen 9. İngiliz Kolordusu, Anafartalar yönünde iki kanat harekâtı daha denemiş ama başarılı olamamıştı. Ancak, Türkler açısından bu bölgede durum hala savunulması güç bir konum arz ettiğinden tehlikeli sayılmakta, acil önlem gerektirmekteydi. İşte bu tehlikeli durumu düzeltmek için Liman Von Sanders, Kuzey Grubu’ndaki 8. Tümeni 2 Alayla daha takviye ederek Anafartalar’ı Mustafa Kemal’e emanet etmekten başka yol görememişti.  
 
Tümen karargâhına 9–10 Ağustos gecesi gelen Grup Komutanı Mustafa Kemal, takviyeli 8. Tümeni 10 Ağustos sabahı karanlıkta, sadece süngü kullanarak hücuma geçirir. İngilizlere çok ağır kayıplar verdirilir, harekât başarılı olur. Daha sonra savunma yapılabilecek ek arazinin ele geçirilmesi üzerine, ulaşılan bu ileri çizgide de destek ve güçlendirmeler yapılarak savunmaya geçilir. Böylece, diğer bölgelerde olduğu gibi Anafartalar Bölgesi’nde de savaş Yarımada’yı boşaltmaya kadar çoğunlukla siper ve mevzi savaşına dönüşmüş olur. Diğer bir deyişle, General Hamilton’un 2.Planı da başarısız olmuş, hedefine ulaşmamıştır.
 
Çanakkale Savaşları’nda deniz harekâtına karşı savunma ve özellikle kara harekâtı süresince Türkler mertçe, dürüstçe ve kahramanca çarpışmış, savaşta düşmanlarına karşı insancıl meziyetler ve güçlü kişilikler sergilemişlerdir. İster Seddülbahir’de, ister Suvla’da ya da, Anafartalar’da… İngilizler sırf karşı tarafa zayiat verdirmek pahasına kendi yaralılarını bile gözden çıkarmış, Kızılhaç çadırlarını, hastane gemilerini, yaralı taşıyan botları ve sıhhiye birliklerini hedef alan atışlar yapmaktan çekinmemişler, Gelibolu’da adeta her saniye ölüm ve kin kusmuşlardır. Bunlardan en bariz bilineni Sargıyeri Şehitliği’dir.
 
Oysa hemen tüm tepeler Türklerin elinde olmasına ve arazi eğiminin kendi lehlerine üstünlük sağlamalarına rağmen, Mehmetçik ne su kaynaklarını zehirlemiş ne zehirli gaz kullanmıştır. Düşman da olsa ona mertçe davranmaktan geri kalmamıştır. Ele geçen esirlere ve yaralı düşman askerlerine yapılan insancıl muameleler ki bunlardan biri ‘Kahraman Asker’ Anıtı ile ölümsüzleştirilmiştir; Anzakları gerçekten şaşırtmıştır çünkü daha önce kendilerine anlatılan ya da Mısır’da karşılaşıp hakkında belirli ön yargılar ve imajlar geliştirdikleri Türk askeri karakteri olan ‘Abdül’, Gelibolu Yarımadası’nda karşılaştığı Mehmetçiğe hiç mi hiç uymamaktadır. 
 
Anafartalar’da ve Tuz Gölü’nün kuzeyinde Softa Tepe (Hill 10) üzerindeki mezarlığın ön kısmı Suvla koyuna dönük bir şekilde yapılmıştır. 9. İngiliz Kolordusu tarafından 6 Ağustosta Suvla’dan yapılan çıkarmanın ardından Anafartalar’da gerçekleşen çarpışmalara şahit olunmuştur. Mezarlığın kurulu olduğu Softa Tepe, 7 Ağustos sabahı İngilizlerin 9th Lancashire Fusiliers ve 11th Manchesters birlikleri tarafından ele geçirilmiştir. Mezarlık, Mütarekeden sonra civardaki savaş alanlarından toplanan cesetler ve bölgede izole edilerek saklanmış mezarlıkların birleştirilmesi ile oluşturulmuştur. Buradaki toplam 6 mezarlıkta 150 düşman askerinin kimlikleri belirtilmektedir.
 
Sürecek…

3 Nisan 2008  14:34:23 - Okuma: (1259)  Yazdır




İstatistik