Yazı

Bir yudum şifa
Bir yudum şifa 

İbrahim Ertaş

Sevgili Selçuklular; bu hafta sizlere soğuk kış günlerin de daha da önem kazanan, antik çağlardan beri insanlar tarafından baharat, aynı zaman da şifalı bitki olarak kullanılan ev mutfak ve ecza dolapların dan eksik edilmeyen değerli bitki zencefili tanıtacağım.

ZENCEFİL
Latince Adı: Zingiber officinale
Familya: Zingiberaceae
Diğer İsimleri: Zencebil
Genel özellikleri: Zencefilgiller familyasının örnek bitkisidir. 120 cm.ye kadar boylanabilen bitkinin bir yıllık ömrü olan gövdesinin, kamışınkini andıran duruşu vardır. Tarçın kokusuna benzeyen özel kokulu, 15-20 cm. uzunluktaki sivri uçlu ve mızrak biçimli yaprakları, gövdeyi saran kılıflardan çıkar. Anayurdunun Güneydoğu Asya olduğu sanılmakta, günümüzde Hindistan ve Malezya ile diğer bazı tropikal bölgelerde yetiştirilmektedir. Kozalakları anımsatan küçük, beyaz ve üzeri mor lekeli çiçekleri pek seyrek açar ve kısır olurlar. Zencefilin kalın, etli, lifli ve boğum boğum yapılı kökgövdesi (rizomu) kahverengi sarımsı olup bundan yumrukökler çıkarak çevreye yayılır. Bitki, bu rizomların bölünüp ekilmesiyle çoğaltılır.Yararları Çin ve Hindistanda çok eski çağlardan beri bilinen bitki, Avrupaya tüccarlar tarafından getirilip tanıtılmıştır. Ülkemizin iklimi uygun olmadığından Türkiyede zencefil yetişmez.
Zencefil zingiberon, zingiberol, fellandron, borneol, sineol sitrali içeren uçucu yağ ile nişasta, yapışkan bitki sıvısı ve reçine yönünden zengindir. Taze kökleri sökülüp dilimlenerek bazı Uzakdoğu yemeklerine katılır. Kurutulup öğütülerek toz haline getirilmiş kökleri ekmek, tatlı, pasta, şarap ve bazı likörlerin yapımında kullanılır. Ayrıca zencefil tozu, baharat olarak tüketilir.
Etki ve Kullanım:
• Soğuk havalarda bedeni ısıtır, dayanıklılığını artırır.
• Zencefil boğaz ağrılarını iyileştirir. Bunun için yukarıda hazırlanan dekoksiyonla derin gargara yapılır.
• Son yapılan araştırma sonuçlarına göre mideyi yatıştırıcı etkileri nedeniyle yolculuklarda kusma refleksini yok eder ve rahatlama sağlar.
• Bitki ayrıca fibrozit (lif dokusu iltihabı) ve kas incinmeleri tedavisinde kullanılır. Bunun için de, aynı dekoksiyon ağrılı yerlere dıştan uygulanırken, elle hafif hafif ovuşturulur.
• Ateşlilik durumunda terlemeyi artırır: bu yararlı terletici etkisiyle soğuk algınlığıni çabuk iyileştirir.
• Hazımsızlık, mide ve bağırsakların gazlı olması ve karın ağrısı durumlarında sindirim salgılarını artırır ve gaz söktürücü etkiler yaparak iyileştirici olur.
Bu etkileri sağlamak üzere zencefilin dekoksiyonu kullanılır. Elinizde zencefil tozu ya da dilimlenmiş kök parçaları varsa bunlardan 1,5 tatlı kaşığı, 1 bardak su içine konulup önce kaynama noktasına kadar ısıtılır. Sonra, ateş kısılarak 5-10 dakika daha ısıtma sürdürülür. Böylece elde edilen dekoksiyon istendikçe içilebilir.
• Kan dolaşımının yetersiz kaldığı durumlarda, özellikle kılcal damarlardaki dolaşımı hızlandırır.

Şifa Baharat
Cengiz Topel cad. No : 15 / B Ziraat Bankası karşısı
Tel : 892 89 05
E mail: tunayer09@hotmail.com


4 Şubat 2008  18:25:14 - Okuma: (645)  Yazdır




İstatistik