Yazı

“Memleketim” Ödemiş–4
“Memleketim” Ödemiş–4 

Asil S. Tunçer

Ödemiş'i, tarih sayfalarından günümüze taşıyan belli başlı kroniklere ve kenti önemli kılan bazı değerlere göz atmaya devam ediyoruz:

1684'ten itibaren kayıtlarda adı geçmeye başlar. 18.yy.da ise adı 'Boyalık Tımarı' olmuştur. 
 
1699'da Emmioğlu Hacı Hüseyin içme suyu getirdi.
 
1700'de (ilk) medrese inşa edildi. 
 
1702'de Yeniköylü Bıçakcızade Hacı Mustafa Ağa tarafından Büyük Cami yaptırıldı.
 
1820'de Aydın Livası'na bağlı kaza oldu.
 
1831'de II. Mahmut (1808–1839) döneminde yapılan ilk genel nüfus sayımı çerçevesinde sayıma katıldı.
 
1835'de (yerli) Rumlar, Hypaipa'dan (Günlüce) toplama malzemeyle bir kilise (İyi Sinema) ve bir okul (İstiklal İlkokulu) yaptılar.
 
1867'de Birgi, Keles ve Balyambolu kazalıktan bucağa dönüştürülüp Ödemiş' e bağlandı.
 
1877–78 Rus savaşında (93 harbi) Balkanlardan göçen Türkmenler buraya yerleştirildi. 3 Eylül mahallesine de daha çok Kırım'dan göçenler yerleştirilmiştir.
 
1881'de ilk Belediye Başkanı Hacı Mustafa Ağa seçildi.
 
1888'de demiryolu döşendi, (hala kullanılmaktadır).
 
1892'de Ödemiş Hastanesi yapıldı, (bugünkü hastaneden daha güneyde kalır ve 'Eski Hastane' diye adlandırılır).
 
15 Mayıs 1919'da Yunanlar İzmir'i işgal etti ve 1 Haziran'da da Ödemiş'i Tabur Komutanı Yüzbaşı Ali Orhan Bey komutasındaki milis kuvvetleri düşmanı Hacı İlyas (İlkkurşun) kasabasında karşıladılar. O zaman Rumların oturduğu Uzun Sokak'ta sevinç gösterileri yapıldı.   Burada eskiden 4 kilise ve 4 Rum Okulu vardı. Düşman işgali, 1 Haziran 1919 dan 3 Eylül 1922 yılına dek olmak üzere tam 3 yıl 3 ay 3 hafta 3 gün sürdü.
 
5–31 Mart 1923'de Cumhuriyet Dönemi ilk Belediye Başkanı Şükrü Saraçoğlu oldu.
 
1928'de elektrik şebekesi kurulmaya başlandı.
 
1929'da su şebekesi kurulmaya başlandı.
 
1931'de su şebekesi tamamlandı
 
1932'de elektrik şebekesi tamamlandı. Yine aynı yıl Hükümet Konağı, ortaokul ve sinema yapıları inşa edildi.
 
1949'da elektrik şebekesi yenilendi
 
񟫶 Mübadelesi'nde Yunanistan'dan gelen göçmenlerden bir kısmı bugünkü Ovakent kasabasına yerleştirildi.
 
1933'de halktan toplanan paralar Türk Hava Kurumu'na gönderilen paralarla, filoya 3 uçak kazandırıldı: Adagide, Ödemiş 1 ve Ödemiş 2.
 
1936'da Tayyare Parkı ve su deposu hizmete açıldı.
 
1951'de ilçeye Bulgaristan göçmenleri yerleştirildi.
 
Şimdi de bölgenin tarihi, coğrafik ve turistik değerlerini tanıyalım:
 
Bölgedeki Höyükler: Pilavtepe (Emirli), Mezartepe (Ertuğrul), Tepetarla (Ödemiş), Karakova (Karakova), Köşkkuyusu (Yusufdere), Maltepe (Kayaköy), Dağcı (Kaymakçı), Çukurçeşme (Seyrekli).
 
Bölgedeki Tümülüsler: Kerimbey (Yolüstü), Kumtepe (Emirli-Ovakent), Yılancık(2), Odaşetepesi(5), Kültepe (Kurucuova), Osmantepe (Ertuğrul), Eşmentepe (Örnekçiftlik), Hüroğlu (Yusufdere), Boğalılar (Ortaköy), Maşattepe (Kaymakçı), Maltepe (Ortaköy), Velitepe (Gerçekli), Maltepe (Birgi), Tümsekharman (Konaklı).
 
Bölgedeki Kaya Mezarları: Ertuğrul, Türkönü, Keçililer, Hamamköy, Konaklı, Üzümlü, Ortaköy, Çaylı, Kaymakçı, Alakeçili.
 
Bölgedeki Sit Alanları: Hypaia (Günlüce), DiosHieron, Christopolis, Pyrgion (Birgi), Digda (Ovakent), Potamia (Bademli), Ayasurat (Nikaia-Türkönü), Pentakoma (Mendegüme), Torrhebia (Gölcük), Mesotmolos (Bozdağ), Bazdegümi (Yolustü), Medeksis (Ortaköy), Adagümi (Konaklı), Bükürgümi (Bademli).
 
Bölgedeki Kaleler: Kızılcaavlu ve Kayaköy (Helenistik), Yılanlı, Balabanlı, Bademli, Birgi ve Günlüce (Bizans).
 
Bölgedeki Anıtmezarlar: İlkkurşun (İlkkurşun), Gökçen Efe (Kaymakçı), Mendegüme (Mendegüme).
 
Bölgede Özel Günler: Mayıs'ın son pazarı İlkkurşun şenlikleri düzenlenir. 3 Eylül, Ödemiş'in kurtuluşu ve Fuarı'nın da açılış günüdür.
 
Bölgedeki Ziyaretgâhlar: Birgi'deki İmamı Birgivi ve Konaklı'daki Davut Dede'dir.    
 
Not: Efes'in hinterlandında Ödemiş çok önemli yer tutar. Sart (Salihli)'a uzanan yolun tam ortasındadır. Bu anlamda Ion, Hellenistik ve Roma eserleri açısından paralellik arz eder hatta bütünlük sğlar. Bu nedenle Efes'te sürdürülen kazılar bölgeye de kaydırılmalı ve eş zamanlı sürdürülmelidir. 


15 Ocak 2008  11:25:42 - Okuma: (1346)  Yazdır




İstatistik