Yazı

Kuzey Irak çıkmazı–5
Kuzey Irak çıkmazı–5 

Asil S. Tunçer

Türkiye kara su yani petrolün yanı başındadır.

Bu yakınlığın bize yararından çok daha fazla zararı olmaktadır. Bölgede oynana tüm oyunlarda Türkiye başrole soyundurulmaktadır. İşte bu anlamda Ortadoğu’da sanayi devrimi ve hammadde arayışlarıyla başlayan sömürgeleştirme süreci özellikle Osmanlı’nın dağılması ve İngiltere’nin patronluğunda ki I.Dünya Savaşı’yla başlar ve ABD’nin dünya siyaset arenasına büyük patron olarak girdiği II. Dünya Savaşı dönemiyle sürer. Bir de bölgenin genel dinsel kimliğini yani İslamiyet ve Batı’nın bu dine bakışı da işin içine eklenince olaylar 1919’dan 1939’a ve oradan da günümüze değin süregelen birçok olayın aslında bir savaş filminin birbirine bağlı şeritleri olduğunu bize çok rahat gösterir. Bu filmde süper güç ABD başrolde olunca tüm dünya kamuoyu hassasiyetleri, vicdani sorgulamaları, BM, NATO ve diğer tüm sivil toplum örgütleri izah edilemez bir tarafgirlikle ABD’nin yanında yer almakta, onu haklı bulmaktadırlar. Bu izahı güç ölüm sessizliği, yerkürenin tapusunu eline almaya kararlı ABD’yi her nedense hep haklı çıkarmaktadır:
İlkyazımızdan bugünkü son yazımıza kadar bahsettiğimiz konuları daha iyi anlayabilmek için bölgenin yani Kuzey Irak’ın II. Dünya Savaşı yılarından başlayarak yapılanması ve kronolojisine bir göz atmakta fayda vardır.
1943–1945-(Sözde) Güney Kürt taşrasında Mustafa Barzani önderliğinde ayaklanma.
1945-Mahabad’da Kürt Demokratik Partisi'nin (IKDP) kurulması.
24 Ocak 1946-Mahabad’da Kürt otonomisinin ilanı.
16 Ağustos 1946-Irak'ta Kürt Demokratik Partisi'nin (KDP) kurulması.
1946-Bağdat'ta Barzani ayaklanmasının iştirakçileri Kürt subayları Mustafa Hoşnav, İzzet Abdülaziz, Hayrullah Abdül kerim ve Mahmut Kudsi'nin idam edilmesi.
Aralık 1947-Kadı Muhammed'in ve Mahabad otonomisinin diğer önderlerinin idam edilmesi.
24 Şubat 1955-Bağdat Paktı’nın imzalanması. Kürdistanın “soğuk savaş” alanına dönüşmesi.
Temmuz 1957-Suriye’de Kürt Demokratik Partisi’nin kurulması.
14 Temmuz 1958-Irak’ta Batı yanlısı krallık rejiminin yıkılması. Ülkede General Kasım’ın cumhurbaşkanlığında cumhuriyet ilan edilmesi.
11 Eylül 1961-Mustafa Barzani önderliğinde Irak’ta Kürt ayaklanmasının başlaması.
Kasım 1962-120 bin Suriye Kürdünün Suriye yurttaşlığından çıkarılması ve yurttaşlık haklarını yitirmesi.
8 Şubat 1963-Irak’ta Baas darbesi, Kürtlerle görüşmeler döneminin başlaması.
18 Mart 1963-Koysancak’ta genel Kürt kongresi.
10 Haziran 1963-(Sözde) Güney Kürt taşrasında çarpışmaların tekrarlanması.
18 Kasım 1963-Irak'ta Abdülselam Arifin askeri grubu tarafından Baas rejiminin devrilmesi.
10 Şubat 1964-Irak'ta Kürt ayaklanmacılarla mütareke imzalanması.
1965-Türkiye Kürt Demokratik Partisi'nin kurulması.
1966 Mayıs başlangıcı -Zozak-Hindren dağları bölgesinde Irak hükümet kuvvetlerinin hezimete uğraması. Kürtlerle yeni barış görüşmelerine başlanması.
29 Haziran 1966-Bazzaz hükümetinin Barzani ile Kürt sorununun barışçı görüşmeler yoluyla çözümü hakkında anlaşma imzalaması.
1967–1968-İKDP önderliğinde İran Kürtlerinin ayaklanması.
17 Haziran 1968-Irak'ta Baasçıların ikinci kez iktidara gelişi.
11 Mart 1970-Irak'ta Kürt sorununun barışçı ve demokratik görüşmeler yoluyla çözümü hakkındaki deklarasyonun ilanı.
1973-Irak'ta “İlerici Ulusal-Yurtsever Cephesinin” kurulması.
1974-Türkiye Kürt Sosyalist Partisi'nin (Özgürlük Yolu) kurulması.
11 Mart 1974-Irak hükümetinin, Kürt otonomisine ilişkin 33 sayılı yasayı tek yanlı olarak kabulü ve bölgede çarpışmaların yeniden başlaması.
6 Mart 1974-Cezayir'de Kürt karşıtı İran-Irak anlaşmasının imzalanması.
1976-Celal Talabani önderliğinde Kürt Yurtseverler Birliği’nin kurulması.
1976-KDP ve KYB önderliğinde Irak’ta ayaklanma hareketinin yeniden başlaması.
1978-Kürt İşçi Partisi’nin (PKK) kurulması.
1979-İran’da İKDP tarafından ortaya atılan Kürt otonomi projesi.
1979–1980-İran’ın Kürtlere karşı tedip ve cezalandırma operasyonları.
1984-PKK önderliğinde Türkiye’de terörist eylemlerin  başlangıcı.
Mart 1986-Suriye'de üç Kürt partisinin, Suriye’de Kürt Demokratik Birliği adı altında birleşmesi.
16 Mart 1988-Irak hava kuvvetlerinin Halepçe’de Kürt halkına karşı kimyasal silahlarla hava saldırısı.
Haziran 1989-İKDP Genel Sekreteri Abdurrahman Kasem-lu’nun Viyana’da öldürülmesi.
Şubat 1991-(Sözde) lrak Kürt bölgesinde genel Kürt ayaklanması.
Mart-Nisan 1991-lrak ordu birliklerinin Kürtleri püskürtme operasyonu. 
19 Mayıs 1992- (Sözde) Güney Kürt taşrasında  parlamento seçimleri.
Eylül 1992-IKDP Genel Sekreteri Sadık Şerefkendi ve arkadaşlarının Berlin'de öldürülmesi.
Mayıs 1994-(Sözde) Güney Kürt bölgesinde KDP ve KYB arasında silahlı çatışmaların başlangıcı.
Eylül 1998- (Sözde) Güney Kürt taşrasında Kürtler arası anlaşmazlığın görüşmeler yoluyla çözümü için ABD arabuluculuğuna ilişkin KDP ve KYB anlaşması.
Şubat 1999-Abdullah Öcalan’ın Nairobi’de (Kenya) Türk istihbaratı tarafından yakalanması ya da paketlenip bize verilmesi.
29 Haziran 1999-İmralı’daki Türk mahkemesinin (terörist başı) Öcalan'ı idama mahkum etmesi.
2002-PKK’nın kendini feshetmesi ve KADEK’in kuruluşu
2003-Irak Savaşı ve PKK’nın Kandil dağına yerleşmesi.
2005-Yerel kürt yönetimlerinin PKK faaliyetlerine izin vermesi, görmezden gelmesi.
2006-PKK’nın Irak’a Türk Büyük Elçiliği’nin
500 m yakınında “Öcalan Kültür Merkezi” açması
2007- PKK’nın Şırnak baskını ve  13 Türk Askeri’nin öldürülmesi, 8’inin kaçırılması.
2007-TSK’lerini sınır ötesi operasyonları.


29 Aralık 2007  17:07:11 - Okuma: (1179)  Yazdır




İstatistik