Yazı

Üç kadın başını geri istiyoruz
Üç kadın başını geri istiyoruz 

Asil S. Tunçer

Tralleis’ten çalınan üç kadın başını geri istiyoruz’

KURED (Kuşadası Rehberler Derneği) Yönetim Kurulu, Tralleis Antik Kenti (Aydın)’ndan geçtiğimiz yüzyılda çalınıp Louvre Müzesi’ne satılan ‘3 Kadın Başı’ heykelin yurda iadesi için kampanya başlatmaya karar verdi. Öncelikle imza toplamayla başlayacak olan kampanyaya, yurdumuzdan çalınan eserlerin geri getirilmesine ömrünü vakfetmiş olan gazeteci Özgen Acar'dan da destek gelmiş olup, kendisi bu girişime önderlik edecektir. İmza toplama aşamasında, elinde dosya, bizzat aktif çalışacak mesai arkadaşlarına ihtiyaç duyan KURED (Kuşadası Rehberler Derneği), şimdiden gönüllü katılımcıların kendileriyle irtibat kurmalarını bekliyor.

İşte, yaklaşık bir asır önce çalınan, şimdi geri verilmesi istenen ve de bunun için imza kampanyası başlatılan kültür varlıklarımız:

1-Başörtülü Kadın Başı
M.Ö. II. yy.ın 2.yarısı. Ön Asya'da, şimdiki Türkiye'de Tralleis'te bulunmuştur. Bölge mermerinden mamuldür. Yüksekliği 33 cm.dir

Yüz, şahsın sağ omzuna doğru dönüktü. İri dalgalı, derinlemesine çalışılmış saçları, Ma3305 numaralı kadın figüründe olduğu gibi, kısmen, başın üzerinde bir pli oluşturan başörtüsüyle örtülüydü. Kulak memelerindeki izlerden, madenî küpeler taşıdığı anlaşılmaktadır. Başın arka tarafının yüzeysel olarak çalışılmış olması, heykelin bir niş içinde yer aldığı, ya da bir mezar anıtına ait yüksek kabartmalı bir heykele ait olduğu kanısını uyandırmaktadır. Achat, 1897'de satınalınmıştır. Antik Yunan, Etrüsk ve Roma Eserleri Departmanı’nda sergilenmektedir. (Giriş Numarası: MNC 2204, Katalog No: Ma 3306).

2-Knidos Afrodit’i Stilli Kadın Başı
Yaklaşık M.Ö 150li yıllara tarihlenmektedir. Tralleis (Aydın)’a ait olup Ön Asya mermerinden yapıldığı tahmin edilmektedir. ‘Kaufmann Başı’ olarak da bilinen eserin yüksekliği 35 cm.dir. Bu baş, M.Ö IV. yy.da yaşamış olan Atinalı heykeltıraş Praxiteles'in eseri ‘Knidos Afroditi’ çizgileri taşır. Başın sola eğimi, ortadan simetrik olarak ayrılmış saç lülelerinin dalgalı betimlenişi ve oluşturduğu topuz Ma 421 ve Ma 561 numaralı başlar ile benzerlikler arz etmektedir.

Ancak, yüzün oval şeklinin daha uzun olması, boyun mesafesi ve saç bağlarının şekli Helenistik Döneme ait bu başı, tanrıçanın banyo yaparken sürpriz bir şekilde görüntülenmesini betimleyen orijinalinden farklı kılar. Saçlar arasındaki boşluk mermere sonradan yapılan bir eklemeden kaynaklanmaktadır. Eski Kaufmann Kolleksiyonu’na dâhildir. Satın alınış tarihi 1951 olup aynı heykelin gövdesi yani bir diğer parçası da Berlin'dedir. Antik Yunan, Etrüsk ve Roma Eserleri Departmanı’nda sergilenmektedir. (Giriş Numarası: MND 2027, Katalog No: Ma 3518)

3-Başörtülü Kadın Başı
M.Ö I.yy. başlarına tarihlenmektedir. Bulunduğu yer, "Tralleis'' (Ön Asya, Aydın) bölge mermerinden yapılmıştır ve yükseklik 34 cm. Bu kadın başının dalgalı saçları, başının üst tarafında bir pli oluşturacak şekilde tutturulmuş bir başörtüsü ile örtülüdür. Bu motif, M.Ö IV. yy.ın ikinci yarısından itibaren yaygın olarak görülmekte olup, en belirgin örneği, British Museum'da bulunan 1300 numaralı Knidos Demeteri'dir. Bu benzerlik zaman zaman bu kadın başının onun M.Ö. III ve I.yy.lar arasında yapılmış bir varyasyonu olarak yorumlanmasına yol açmıştır. Eserin arka tarafının yüzeysel olarak işlenmiş olması, aslında bir mezar anıtına ya da bir yüksek kabartmaya nakşedilmiş olabileceği izlenimini uyandırmaktadır. Antik Yunan, Etrüsk ve Roma Eserleri Departmanı’nda sergilenmektedir. (Müzeye Giriş No: MNC 2203, Katalog No: Ma 3305).

Konuyla ilgili değişik gazete ve internet sitelerinde yer alan habere göre Kuşadası Turist Rehberleri Derneği Başkan ve Üyeleri, Tralleis antik kentinden götürülerek 1897 ve 1951 yıllarında Louvre Müzesi'ne satılan üç kadın başı heykelinin yurda geri getirilmesi için başta Kuşadası ve Selçuk olmak üzere Aydın ve İzmir’de de kampanya başlattılar. Sözkonusu kampanya daha çok elektronik ortamda gerçekleşmektedir. Fransa'nın en büyük Türk-Fransız dostluk derneği ATATURQUIE kampanyaya destek veriyor. Online imza ile bu kampanyaya katılmak mümkün ve oldukça kolay: Bunun için lütfen tıklayınız…http://www.kured.org/eimza.htm

Aydın’ın arkeolojik kültürel mirasının uluslararası platformda daha iyi tanıtılması için bir dizi proje üzerinde çalışan Kuşadası Turist Rehberleri Derneği (KURED), öncelikle Tralleis Antik Kenti’nden götürülerek 1897 ve 1951 yıllarında Louvre Müzesi'ne satılan üç kadın başı heykelinin yurda geri getirilmesi için girişimde bulunuyor. Eserlerin Louvre Müzesi'nin web sitesinden resim ve açıklamalarını indiren KURED yöneticileri bunları Türkçeye tercüme ederek, geri getirilmeleri için imza toplamaya başladı. KURED Başkanı Fransızca Rehber Ali Karapınar bir yandan gerçek imza toplarken, öte yandan da internette imza kampanyası sürdüreceklerini söyledi. Türkiye'de bir rehber meslek örgütünün ilk kez böyle bir proje geliştirdiğine dikkati çeken Karapınar, yurt dışına kaçırılan arkeolojik kültür mirasımızın geri getirilmesine ömrünü vakfetmiş olan gazeteci Özgen Acar'ın kendilerine destek verdiğini ve yol göstereceğini sözlerine ekledi.

KURED Üyesi 250’den fazla Rehberin Aydın Kenti’ne karşı bu ülkenin birer aydını olarak sorumluluklarını yerine getirmeye de özen gösterdiklerine dikkati çeken Başkan Karapınar “Birkaç bin imza topladıktan sonra dosyaları iki nüsha halinde tanzim edip bir nüshasını Louvre Müzesi Müdürlüğü'ne, öteki kopyasını da Kültür ve Turizm Bakanımız Sayın Ertuğrul Günay'a ulaştıracağız. Bakanımızın konunun takipçisi olacağından eminiz” dedi. Louvre Müzesi'nin eserlerin iadesini reddetmesi halinde, maddi olanakları seferber ederek, konuyu Avrupa mahkemelerine taşıyacaklarını belirten KURED Başkanı Ali Karapınar, Fransa'nın en büyük Türk-Fransız dostluk derneği ATATURQUIE'nin de kendilerine destek sözü verdiğini kaydederek “Dernek Başkanı Murat Erpuyan projemizin Fransa ayağını organize edecek ve işin ucunu bırakmayacağız, Ma 3518 numaralı Venüs heykelinin gövdesinin Berlin'de olduğu bizzat Louvre'un katalogunda yazıyor; ikinci aşamada onu da yurda getirerek heykelin tamamının Aydın Arkeoloji Müzesi'nde sergilenmesini hedefliyoruz” diye konuştu.

Eğer çevrenizde imza toplayarak kampanyaya destek vermek isteyenler varsa, dilekçe örneği için; http://www.kured.org/louvre/dilekce.htm

Her duyarlı yurttaşımız gibi sizi de bekliyoruz…


11 Eylül 2007  18:32:01 - Okuma: (1872)  Yazdır




İstatistik