Yazı

Ülkemize Ait Kültür Varlıklarının Talanı-II-
Ülkemize Ait Kültür Varlıklarının Talanı-II- 

Asil S. Tunçer

19.yy Avrupa’sında palazlanan aristokrasi Helen ve Roma antik eserleri koleksiyonculuğuna merak saldı.

19.yy Avrupa’sında palazlanan aristokrasi yavaş yavaş terk etmeye başladığı romantizmin yerine geçmişe özlemle beraber kültürel ve saygın bir etkinlik olarak gördüğü yeni akım Helen-sever ve Roma-sever harekete bağlı gelişen eski eser koleksiyonculuğuna yöneldi.
 
Hatta bu akım daha da radikalleşerek Helen ve Roma nostaljisine dönüştü. Öyle ki sadece A.B.D.‘de sayıları hiç de küçümsenmeyecek bir pagan kesim bile vücuda geldi. Bu insanlar gittikleri antik kentlerde tapınakları öncelikle ziyaret edip ibadet veya benzeri ritüellere katılmaya, tek tanrılı dinler öncesi dönemi yaşamaya çalıştılar.
 
Romantizmin sanayileşmeye karşı bir duruş gibi algılanmasının aksine bu yeni eğilimle birlikte tarihi ve kültürel varlıklara bir ilgi ve toplayıcılık da ortaya çıktı. Zenginlerin zenginliğine daha fazla katkı ve prestij ekleyen bu yeni hobi ve ilgi alanı kısa zamanda tüm kıta Avrupa’nın özellikle belli başlı ülkelerinde ki -bunlar sanayileşmeyi tamamlamışlardı- büyüdü popülerleşti.
 
Bununla kesin ilişkilendirilebilir ki Yunan Bağımsızlık Savaşı’nda söz konusu ülkelerden gönüllü savaşçılar Yunan halkına olan hayranlık ve yakınlık güdüleriyle Yunanistan’a gelip savaşa bile katılmışlar, Yunanlıları atalarından saymışlar, sahip çıkmışlardır.
 
Almanya, Fransa, İngiltere, İtalya ve Amerika bu ülkeler arasındadır. İngilizler Yunanlıların avukatlığına ve hamiliğine öylesine soyunmuşlardır ki İngiliz diplomasisi neredeyse Yunan dış ilişkileri gibi her davanın içinde ve her masanın çevresinde yer alıyordu deyim yerindeyse. Hatırlayınız Lord Bayron’ı…
 
Bu insanların şimdi hedefinde Avrupa’yı nal sesleriyle titreten Cengiz Han’ın, Timurlenk’in ve Kanuni’nin geldiği topraklar ve bu topraklar üzerinde kendilerinin ataları saydıkları Helen ve Romalıların geçmişte kurdukları ama arkalarında bıraktıkları (antik) kentlerin kalıntıları, gün ışığına çıkmayı bekleyen eserleri ve toprakaltında kalmış zenginlikleri vardı.
 
İşte bu düşünce ve amaç ışığında yola çıkan kazıcılar başta Anadolu olmak üzere, Ortadoğu ve Mezopotamya’ya oradan devamla Orta Asya’ya doğru yola çıktılar. Bizler bir zamanlar Frenklerimiz olan insanların bu sefer Barbarları olmuş, iştahlarını kabartmıştık. Böylece ülkemizin arkeoloji ve tarih talanı da başlamış oldu. Hala da tüm hızıyla sürmekte. Anadolu yaklaşık 125 yıldır soyuluyor, yağmalanıyor. Avrupa, Rusya ve Amerika’nın belli başlı müzeleri eserlerimizle dolu. Gerek vitrinleri kültür varlıklarımızı süslerken depoları da mezatları veya yeni sergi salonlarını beklemekte.
 
İşte ülkemizden kaçırılmış olan eserlerimizin (bilebildiğimiz kadarıyla) dökümü ve yurtdışındaki kültür varlıklarımız (toplam 212 Soygun):
 
Adana Müzesi Müdürlüğü’nden Bildirilen 11 Adet Kayıp Arkeolojik Eser;
Adana Müzesi Müdürlüğü’nden Bildirilen 254 Adet Kayıp Sikke;
Adana Müzesi Müdürlüğü’ne Kayıtlı Koleksiyoncu Doğan Talu'nun Koleksiyonundan Çalınan Eserler;
Adana, Ceyhan, Sirkeli Höyük Kazı Evi Deposundan Çalınan Etütlük Buluntuların Fotoğraflarını İçeren Liste;
Adana, Misis Antik Kenti'nden Kaybolan Sütun Parçası;
Amasya Müze Müdürlüğü, Hazeranlar Konağı’ndan Çalınan Bakır Sahan;
Amasya, Gümüşhacıköy İlçe Halk Kütüphanesi Müdürlüğü Bahçesinden Çalınan Mermer Mezar Taşı;
Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Deodontoloji Ana Bilim Dalı Başkanlığı’nın Koleksiyonundan Çalınan Eserler;
Ankara, Beypazarı Tarih ve Kültür Müzesi'nden Çalınan Eser;
Antalya, Akseki Yeğen Mehmed Paşa İlçe Halk Kütüphanesi’nden Çalınan El Yazması Eserler;
Antalya, Arykanda Öreni’nden Çalınan Lahit Parçası;
Antalya, Elmalı Öreni Karaburun Tümülüsü'nden Çalınan 2 Duvar Resmi;
Antalya, Gazipaşa, Kızılgüney Köyündeki Çeşmeye ait olan Çalınan Kabartmalı Taş;
Antalya, Perge Öreni’nden Çalınan 3 Adet Kültür Varlığı;
Antalya, Side Müzesi’nden Çalınan Yüzük Taşı ve Mobilya Parçası;
Antalya, Side Müzesi’nden Çalınan, 4 adet Amfora;
Antalya, Side Müzesi’nden Kaybolan 2 Adet Eser;
Antalya, Side Müzesi’nden Roma Dönemi Kireç Taşı;
Antalya-Alanya Müzesi Müdürlüğü'nden Çalınan 2 Adet Sikke;
Aydın Müze Müdürlüğü Bahçesinden Çalınan Skyla Başlığına Ait Erkek Figürü;
Aydın Müze Müdürlüğü Denetiminde Koleksiyonculuk Yapan Diktam Aktay'ın Koleksiyonundan Kaybolan Eser;
Aydın, Afrodisias Müze Müdürlüğü’nden Çalınan 141 Adet Sikke;
Aydın, Afrodisias Müze Müdürlüğü'nden Çalınan Bronz Çağ’a Ait Altın Kolye (14 Adet) Altın Boncuklar;
Aydın, Afrodisias Müze Müdürlüğü'nden Çalınan Torso;
Aydın, Milet Müze Müdürlüğü'nden 1 Adet Ostotek Ve 1 Adet Balbal Tipinde Mezar Taşı ve Kültür Varlığı Taklidi Malzemeler;
Aydın, Nysa Öreni Tiyatrosu’ndan Çalınan Mermer Friz Parçaları Üzerindeki Kabartmalar;
Ayhan Baran'ın Koleksiyonundan Kaybolan Eser;
Balıkesir Kuvayı Milliye Müze Müdürlüğü'nden Kaybolan 66 ve 210 Envanter Numaralı Eserler;
Bayburt, Eski Hastane Caddesi İnşaat Kazısından Çalınan Koç Başlı Mezar Taşı;
Bolu Müze Müdürlüğü Bahçesinde Yer Alan Mermer Mezar Steli'nden Kırılarak Çalınan Hermes Başı;
Burdur, Ağlasun Belediye Deposundan Çalınan Aslan Fragmanı;
Bursa, İznik Müze Müdürlüğü’nden Çalınan Lahit Parça;
Bursa, İznik, Yeni Mahalle Böcek Ayazması’ndan Çalınan Mermer Plaka;
Bursa, Orhangazi Türbesi'nden Çalınan Sanduka Örtüsü;
Bursa, Osmangazi İlçesi'nden Çalınan Mithars Portresi;
Bursa, Şehzade Mustafa Türbesi'nden Sökülerek Çalınan Çiniler;
Bursa, Yıldırım, Yıldırım Mahallesi'nde Yer Alan Yıldırım Beyazıd Türbesi'nden Çalınan Sanduka Örtüsü;
Çanakkale, Kumkale Beldesinde Bulunan Orhaniye Tabyası’nın İnşa Kitabesi Çalınmıştır;
Denizli, Çivril, Işıklı Beldesi'nden Çalınan Roma Dönemine Ait Eser;
Denizli, Karahayıt, Hierapolis Antik Kentinden Çalınan Kaya Kabartması;
Denizli, Merkez, İlbadı Mahallesinden Çalınan Selçuklu Dönemi’ne Ait Mezar Taşı;
Denizli, Merkez, Korucuk Mahallesi'nde Bulunan Nekropol Alanından Çalınan Künk Mezarı;
Denizli, Tavas, Kızılcabölük Kasabası, Heraklia Hieronu'nda Yer Alan Mermer Bloktan Çalınan Artemis Başı;
Denizli-Laodikya Kazı Deposundan Çalınan 8 Etütlük Eser Grubu;
Diyarbakır Müzesi Müdürlüğü’nden Kaybolan 3 Adet Eser;
Elazığ Müzesi Müdürlüğü’nden Kaybolan 42 Adet Etnografik Eserler;
Elazığ Müzesi Müdürlüğü’nden Kaybolan 56 Adet Arkeolojik Eser;
Elazığ Müzesi Müdürlüğü'nden Kaybolan 72/TMKC 3-20 Envanter Numaralı Bronz İğne;
Erzurum Müzesi Müdürlüğü’nden Kaybolan Eserler;
Erzurum, Tortum İlçesi Öşk (Öşvank) Manastır Kilisesi’nden Çalınan Kabartma;
Eskişehir, Mihalgazi İlçesi, Bozaniç Köyü'nden Kaybolan 2 Adet Mezar Steli;
Eskişehir, Sivrihisar İlçesi Pessinus Kazı Evi Deposundan Çalınan Etütlük Mahiyetteki Eserler;
Garanti Bankası A.Ş. Koleksiyonundan Kaybolan Eser;
Hatay İlinden Çalınan Altın Sikke;
Isparta Müzesi Bahçesinden Mermer Lahit Parça;
Isparta, Yalvaç Müze Müdürlüğü Envanterinden Kaybolan Eserler;
İstanbul, Avşa Belediyesi Tüzel Kişiliğine Ait Koleksiyondan Kaybolan 47 Envanter numaralı Eser;
İstanbul, Divan Edebiyatı Müzesi Müdürlüğü'nden Çalınan Kuran-ı Kerim;
İstanbul, Ekmekçi Ahmet Paşa Türbesi Girişinden Çalınan Tarihi Sebile Ait Bronz Döküm Şebeke;
İstanbul, Hatice Turhan Valide Sultan Türbesi'nden Çalınan 30 Adet Karo Parçasından Oluşan Çini Pano Ve 3 Adet Ulama Çini Karo;
İstanbul, Kadıköy, Rasimpaşa Mahallesi'nden Çalınan Osmanlı Dönemine Ait Sarık Biçimli Mermer Mezar Taşı Parçası;
İstanbul, Sakıp Sabancı Müzesi Müdürlüğü Bahçesinden Süslü Tepelik Kısmı Ve Ayakları Çalınan Çeşme;
İstanbul, Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi Kılıç Ali Paşa ve Nafiz Paşa Bölümlerindeki Kayıp 4 Adet Kur'an-ı Kerim;
İstanbul, Topkapı Sarayı, Revan Köşkü'nden Kaybolan 1 Adet Çini;
İstanbul, Türk ve İslam Eserleri Müzesi Müdürlüğü'nden Kaybolan 20 Adet Eser;
İstanbul, Üsküdar, Hacıselim Ağa Kütüphanesi'nden Çalınan Yazma Eserler;
İstanbul, Vefa Kilise Camii Bahçesinden Çalınan Mezar Taşı;
İstanbul, Yedikule Caddesi’ndeki Surlardan Çalınan Mermer Kartal Kabartma;
İzmir Etnografya Müzesi’nden Çalınan Yün Torba;
İzmir Müze Müdürlüğü'nden Kaybolan Eserler;
İzmir, Agora Öreni’nden Çalınan Heykel Başı ve Kül Tablası;
İzmir, Bergama Müzesi Müdürlüğü’ne Kayıtlı Koleksiyoncu, A. Ziya Öğütcan'ın Koleksiyonundan Çalınan Eserler;
İzmir, Çeşme’de Tescilli Bir Yapıdan Çalınan Kitabe;
İzmir, Dikili, Kaymakamlık Bahçesinden Çalınan Lahit;
İzmir, Müze Müdürlüğü Arkeolojik Eser Envanterinden Kaybolan 10 Adet Eser;
İzmir, Tire Müze Müdürlüğü'nden Çalınan 341 Adet Kültür Varlığı;
Kahramanmaraş Müze Müdürlüğü’nde Sahteleriyle Değiştirilen 544 Adet Sikke ve 1 Adet Taş Kitabe;
Karaman Müze Müdürlüğü'nden Çalınan Eserler;
Kastamonu Müze Müdürlüğü'nden Kaybolan 16 Adet Eser;
Kastamonu, Abana İlçesinden Kaybolan Eserler;
Kastamonu, Ağalı İlçesi, Salmanlı Köyü, Ören Mahallesi'nde Bulunan Lahitten Çalınan Eserler;
Kastamonu, Pınarbaşı, Kaybolan Ana Tanrıça Kabartmalı Stel;
Kastamonu, Saraçlar Mahallesi'nden Çalınan Lahit;
Kastamonu, Taşköprü, Çalınan Taş Kabartma;
Kayseri, Güzelöz Köyü'nden Çalınan Aziz Eustachius ve Geyik Figürlü Duvar Resimleri;
Kırıkkale, Mustafa Pekdoğan Kültür Parkı Özel Müzesi’nden Kaybolan 41 Adet Silah;
Kırklareli Müzesi Müdürlüğü'nden Çalınan 3 Adet Etnografik, 14 Adet Arkeolojik Eser;
Kırklareli Müzesi Müdürlüğü'nden Kaybolan 2 Adet Sikke;
Kocaeli İlinde Kaybolan Büst;
Kocaeli Müze Müdürlüğü'nden Kaybolan Mermer Kitabe…
Konya Arkeoloji Müzesi’nde Kaybolan Eserler;
Konya, Akşehir Müze Müdürlüğü'nden Çalınan 1 Adet Mezar Taşı;
Konya, Akşehir, Ortaköy Kasabası'ndan Çalınan Mezar Steli;
Konya, Selçuklu, Sille Mahallesi'ndeki Aya Eleni Kilisesi'nden Çalınan Aziz Tasvirleri;
Konya, Yusufağa Yazma Eser Kütüphanesi'nden Çalınan Yazma Eserler;
Kütahya Müze Müdürlüğü’nden Çalınan Eserler;
Kütahya, Altıntaş, Belediye Açıkhava Müzesi’nden Çalınan Eserler;
Malatya, Battalgazi, Akminare Caddesindeki Poyraz Konağı'na Ait Taş Kitabe;
Malatya, Darende, Sadrazam Mehmet Paşa İlçe Halk Kütüphanesi'nden Çalınan Kitaplar;
Manisa, Alaşehir, St. Jean Kilisesi’nden Kaybolan Büst Çerçevesi ve İslami Mezar Taşı;
Manisa, Gölmarmara, Hacıveliler Köyü, Dokuzahırlar Mevkii’nde Yer Alan Çeşmeden Sökülerek Çalınan Yazıt;
Manisa, Kırkağaç, Çalınan Roma Dönemine Ait Mermer Yazıt;
Manisa, Kula, Eşme Yolu, Tabak Yokuşu Mevkiinden Çalınan Adak Steli;
Manisa, Salihli, Kale Köyü İlköğretim Okulu Bahçesinden Çalınan Eser;
Manisa, Salihli, Sart Öreni Gimnasyonu'ndan Çalınan Medusa Kabartması;
Mardin Müze Müdürlüğü Envanterine Kayıtlı Kayıp Eserler Listesi;
Mardin Müze Müdürlüğü'nden Çalınan 1 Adet Sikke, 1 Adet Gerdanlık ve 1 Adet Kemer;
Mersin, Tarsus, Donuktaş Mağarası'ndan Çalınan Mimari Parça;
Mersin, Taşucu Amfora Müzesi'nden Çalınan 4 Adet Kültür Varlığı;
Muğla, Fethiye, Kaya Köyü, Koca Çeşme Mevkii'ndeki Şapelden Çalınan Haç;
Muğla, Fethiye, Kınık Köyü’nden Çalınan Grekçe Yazıt;
Muğla, İasos Öreni, Çalınan Aslan Başı Kabartma;
Muğla, Marmaris Müzesi’nden Kaybolan Eserler;
Muğla, Milas Müze Müdürlüğü’nden Kaybolan 5 Adet Adak Baltası;
Muğla, Milas Müze Müdürlüğü'nden Çalınan Beylikler Dönemine Ait Mezar Taşı;
Muğla, Milas Müze’sinden Çalınan Roma ve Bizans Devrine Ait Sütun Başlıkları;
Muğla, Milas, İasos Öreni, Balıkpazarı’ndan Çalınan 2497 Envanter Numaralı Mermer Dionysos Kabartmasının Baş Kısmı;
Muğla, Milet, Ostotek ve Balbal Tipi Mezarlar;
Osmaniye, Alahanlı Köyü, Örenşehir Örenyeri’nden Kaybolan Mermer Blok;
Rize Müzesi Müdürlüğü’nden Çalınan 3 Adet Eser;
Samsun Müzesi Müdürlüğü'nden Kaybolan Ağırşak;
Samsun, Alaçam İlçesindeki Çeşmesinden Çalınan Mimari Süsleme;
Sivas Müze Müdürlüğü’nden Kaybolan Eserler;
Sivas Müze Müdürlüğü'nden Kaybolan Eserler;
Şanlıurfa İlinden Çalınan Mozaik Eserler;
Şanlıurfa, Göbeklitepe Öreni’nden Çalınan Eser;
TCDD Müze ve Sanat Galerisi'nden Kaybolan Avize;
Uşak Müzesi Müdürlüğü’nden Kaybolan Toplam 100 Adet Eser;
Uşak, Merkez, Ortaköy Köyünde Bulunan Aslanlı Çeşmeden Çalınan Alınlık Parçası;
Uşak, Merkez, Özdemir Mahallesinden Çalınan Çeşme Kitabesi;
Van Müze Müdürlüğü'nden Kaybolan 14 Adet Yazma Eser;
Van Müze Müdürlüğü'nden Kaybolan Muhtelif Eserler;
Yozgat Müze Müdürlüğü’nden Kaybolan Eserler…
 
http://www.kulturvarliklari.gov.tr/TR,44493/calinan-eserler.html
 
 
(Haftaya Hem Listenin Devamı Hem de Çözüm Önerileri…)


16 Eylül 2013  20:54:36 - Okuma: (1035)  Yazdır




İstatistik