Yazı

Memleketimden İnsan Manzaraları-2
Memleketimden İnsan Manzaraları-2 

Ali Can

(Amerikan denizcileri)

Meşhur 6. Filo’yu bilirsiniz. Cezayir'deki Türk korsanları, 18. yüzyılda,  henüz bir “süper güç” olmayan Amerika Birleşik Devletleri'ni denizlerde haraca bağlamıştı. Amerika'nın haraçtan kurtulmak için kurduğu ilk filo, altı gemilik bir Akdeniz Donanması idi.

Amerikalılar bugün Akdeniz'de dolaşan savaş gemilerine "6. Filo" adını vererek bu anıyı hala yaşatıyor. İşte 20. asır başında 6. Filo’nun Ayasuluğ/Efes ziyaretinden ilginç kareler. Memleketimden İnsan Manzaraları…
 
Bizans sukemerlerinin altında Ayasuluğ kahvehanesi ve Amerikalı denizci.
 
Kahve halkının arasına karışmış deniz erleri… Bu ve benzer fotoğraflar incelendiğinde Ayasuluğ halkının 20.yüzyıl başındaki giyim-kuşam biçimi de ortaya çıkıyor.
  
Kim demiş Ayasuluğ’da okul yoktu diye.
 
 Osmanlılar, sıbyan mekteplerini (mahalle mekteplerini) diğer Türk devletlerinden devraldılar.
Bu okullarda okutulan temel ders “Kur’an okuma” olmakla birlikte dini bilgiler, yazı ve aritmetik de öğretiliyordu. Ayasuluğ’daki sıbyan mektebi (mahalle mektebi) St. Jean Kilisesi giriş kapısının karşısındaki Alpaslan Mescidi idi.
 
Osmanlı toplumunun ilköğretim alanındaki ihtiyacını karşılayan sıbyan mektepleri zaman içerisinde meydana gelen değişmelere karsı duyarsız kalarak bu toplumsal ihtiyacı karşılayamayacak duruma geldiler, yapı ve isleyişlerinde gerekli reformları yapmayı reddettiler. Devlet, sıbyan mekteplerini iyileştirmede güçlükle karşılaşınca bunların yerine “usul-i cedide” ile eğitim veren yenilik taraftarı okulları açtı.
Böylece Osmanlı’da iki baslı bir ilköğretim yapılanması ortaya çıktı. Devlet yenilik taraftarı olan okulları destekleyince, sıbyan okulları kendi kaderleri ile baş başa kaldı. İşte usul-ı cedide ile eğitim yapan Ayasuluğ mektebi, öğrencileri, denizciler…
Sayın Hasan Kireç ve tarafımdan hazırlanan “Şirince Taş Mektep Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Eğitim Tarihi Müzesi’ni” gezmenizi tavsiye ederim. (Şirince Artemis Restoran içi)
 
 
Amerikan denizcileri, Ayasuluğ devesi… Deveci muhtemelen turistik bir gezi tasarlıyor.
 
Kadınlar ve çocuklar…
 
Şimdi Kurudağ denilen dağın önünde tarım işçileri..Hepsi bizim insanlarımızdı. Üç etekli, ak poşulu kadınları, erkekleriyle…Arkada Güp Güp dağı,ilerde İzmir-Aydın demiryolu. (fotoğrafın alan tespiti için teşekkürler Özgür aydoğan)
 
MEMLEKETİMDEN İNSAN MANZARALARI DEVAM EDECEK..


9 Nisan 2013  20:27:11 - Okuma: (878)  Yazdır




İstatistik