Yazı

Yeni Yıl Ve Takvim
Yeni Yıl Ve Takvim 

Asil S. Tunçer

Hangi Takvimin Hangi Yeni Yılını Kutluyoruz?

Kullandığımız takvim ve nasıl oluşturulduğuyla ilgili ne biliyoruz? Aylar Neden 28, 30, 31 şeklinde? M.Ö. 3500’den 2000’e kadar geçen sürede Sümerlerle başlayan uygarlık adımları tekerleğin icadı ev yazının bulunmasıyla başladı. “Tarih Sümer’le başlar” sözü de buradan geliyor. Yalnız en az tekerlek ve yazı kadar astronomi ve takvim alanındaki buluşlar da çok önemli. Zira söz konusu olan zaman. 
 
Şimdi hızla Roma dönemine gelelim ki yazımız da bir o kadar uzamasın… Romalılar M.Ö. 75 yıl önce 10 aylık takvim uygulamasına başladılar. Bu ilk orijinal Roma takviminde aylar toplam 10 taneydi. Yıl Mart ayında başlıyordu: Mart (Martius), Nisan (Aprilis), (Mayıs) Maius, Haziran (Junius), Temmuz (Quintilis), Ağustos (Sextilis), Eylül (September), Ekim (October), Kasım (November), Aralık (December).
 
Aylardan Temmuz (Quintilis)'den Aralık (December)'a kadar olanların adları Roma dilindeki 5, 6, 7, 8, 9 ve 10 rakamlarıydı. Beş (quinquem), altı (sextem), yedi (septem), sekiz (octom), dokuz (novem), on (decem). Bu 10 aylık takvim geride hesaba katılmamış daha 60 gün bırakıyordu.
 
Yalnız hesaba katılmayan sondaki artık 60 gün sorun yaratıyordu. Buna çözüm olarak yılın sonuna Ocak (Janarius) ve Şubat (Februarius) ayları eklendi ve yıl 360 güne tamamlandı. Bu durumda ilk ay Mart son ay da Şubat olmuştur.
 
M.Ö. 46 yılında Roma Konsülü Julius Caesar, büyük olasılıkla politik nedenlerle Roma’nın kullana geldiği bu takvimde bazı değişikliklere gitti. İlk ayları 31 ve 30 gün olarak yeniden hesaplattı ve son ay olan Şubat’ı 29 gün olarak bıraktı. Dört yılda bir Şubat’a bir gün ailevisi de kabul edildi. Yine nedense bilinmez ilk ayı Ocak (Janairus) olarak düzenledi. Şubat’a ilave yapılmaya devam edildi.
 
Julius Caesar'ın ölümünden sonra Temmuz (Quintilis) ayına onun adı verildi ve Temmuz (Julius) oldu. Sonraki halefi Octavian ya da bilinen adıyla Agustus da bu sefer takip eden aya Augustus adını verdi. Böylece 5. ve 6. aylar orijinal isimlerini kaybedip bir anlamda imparator adı aldılar. Yalnız kendi adını verdiği ay 30 gün çekiyordu ve Şubat’tan bir gün daha alınarak o da 31 gün yapıldı. Böylece bugünkü takvim ortaya çıktı.
 
Bugün gelinen noktada kullandığımız takvimin tamamen uyduruk, astronomik ve bilimsel herhangi bir dayanağı olmayan takvim olduğu ortadayken kullanmaya devam etmekteyiz. Ayrıca dini günlerimizi belirleme de kullandığımız takvimde mantıklı yön her haftanın 7 günden ayların 28 güne denk düşmesidir. Bu durumda 13 ay ve toplam 364 gün ortaya çıkar. Burada hesaplamayla bili aylara yapılacak 1 gün ilavesiyle çözüme gidilebilir.
 
Hicri takvim uygulaması Hz. Ömer zamanında başlatılmış bir uygulamadır. Ondan önce bilinen Roma takvimi kullanılan Arabistan yarımadasında 634-635lere kadar bu takvim kullanılmaktaydı. Hz Ömer’in halife seçilmesinden sonra Hicret’in anısına değişikliğe gidildi. Bu nedenledir ki peygamberimizin yaşı da 63 yerine 61 çıkar. Neden? Takvim değişikliği nedeniyle hesaplama farklılığından…
 
Daha başka; Milat ile İsa’nın doğumunun karıştırılması olayıdır. İsa, Milatta doğmamıştır. M.Ö.4 yılında doğmuştur. Bu nedenle M.Ö. ve İ.Ö. aynı şeyler değildir. Arada 4 yıl fark vardır. Dolayısıyla yılbaşı kutlamasıyla İsa’nın doğumun kutlaması aynı şey değildir.
 
Konu zaman ve takvim olunca konuşulacak çok şey, yazılacak onca bilgi var ama amacımım yeni yılda siz okuyucularımı BS başında tutmak olmadığından hepinize mutlu yıllar diyerek selamlıyorum.
 
2012 sizin yılınız olsun.

1 Ocak 2012  10:28:13 - Okuma: (445)  Yazdır




Haftanın Hit Haberleri

İstatistik